voorbeeld van een anti-pestprotocol

Hier vind je een voorbeeld van een anti-pestprotocol, zoals die bij ons op school is.Wij noemen het anti-pestprotocol respectprotocol.

Respectprotocol

Leren begint met inspireren

(Versie 2024)

Inhoud

Voorwoord   2

Begripsbepalingen   3

Preventie   3

Communicatie   4

Redenen om pesten aan te pakken en om te buigen naar respectvol gedrag   5

Signalen van een gepest kind     5

De werkwijze die wij hanteren wanneer er pestsignalen zijn       6

Digitaal pesten   7

Werken indien nodig samen met   8

Klachtenregeling   8

Verslaggeving   8

Monitoren pesten   8

Afwijken van het pestprotocol   8

Voorwoord

Sinds 1 januari 2006 is het wettelijk verplicht om als school een zorgplan te hebben. Een onderdeel van dit plan is een Respectprotocol. Het Respectprotocol geeft kinderen, leerkrachten en ouders duidelijkheid over hoe gehandeld wordt in het geval van respectloos gedrag op school. Wij vinden het als school heel belangrijk dat leerlingen elkaar respecteren en dat pesten wordt voorkomen. Op deze manier dragen de leerlingen deze waarde in de toekomst met zich mee.

Dit respectprotocol heeft als doel: “Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig voelen zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen”.

Door regels en afspraken zichtbaar te maken, kunnen kinderen en volwassenen, als er zich ongewenste situaties voordoen, elkaar aanspreken op deze regels en afspraken. Dat vraagt wel dat wij kinderen leren zich assertief op te stellen. Door elkaar te steunen en wederzijds respect te tonen stellen we alle kinderen in de gelegenheid om met veel plezier naar school te gaan! Leerkrachten en ouders uit de medezeggenschapsraad (MR) onderschrijven gezamenlijk dit Respectprotocol.

Bij ons op school is er een gedragsspecialist en anti-pestcoördinator, Theo Klungers. Hij is sinds 1996 tevens pestdeskundige bij Posicom (posicom.nl). Samen met Anne Streutker en Claire Bartels vormen zij de sociaal-emotionele werkgroep (SEO werkgroep)op onze school. Met betrekking tot het voorkomen en aanpakken van pesten zijn Theo Klungers (anti-pestcoördinator), samen met de groepsleerkracht(en) de aanspreekpersonen voor leerlingen en ouders.

Begripsbepalingen

Plagen

Je kunt van plagen spreken als beide partijen even sterk zijn en er niet echt gesproken kan worden van een slachtoffer en een dader. Plagen zie je vaak bij mensen die elkaar wel mogen. Het kan een steekspel met woorden zijn of elkaar voor de gek houden. De plager heeft niet de intentie om de geplaagde te beschadigen. Tussen kinderen, zeker in de bovenbouw en in het voortgezet onderwijs, zie je hetzelfde patroon ontstaan. Humor (echte!) staat hierbij centraal.

Ruzie of conflict

Ruzie maken wordt door kinderen en ouders nog wel eens benoemd als pesten. Hoewel een ruzie geen pesten is, kan een niet goed opgeloste ruzie soms wel tot pesten leiden. Een ruzie is een conflict tussen mensen over een behoefte of over wat rechtvaardig is.

Pesten

Pesten is (psychisch, fysiek of seksueel) systematisch geweld van een leerling of een groep leerlingen ten opzichte van één of meer klasgenoten / schoolgenoten, die niet in staat is/zijn zichzelf te verdedigen, met als gevolg dat die persoon buiten (een deel van) de groep komt te staan.

Plagen wordt pesten

Plagen wordt pesten als de geplaagde aangeeft een bepaalde actie en/of woorden onprettig te vinden en de plager toch doorgaat.

Mediation

Mocht het nodig zijn om een leerling of meerdere leerlingen te begeleiden, dan kan Theo Klungers mediation toepassen. De mediationstappen die we op school toepassen bestaat onder andere uit de onderstaande aandachtspunten.

1. Er zal met de direct betrokken leerlingen het doel van de mediation besproken worden: de school wil en eist dat het pesten stopt en wil graag dat iedereen met plezier naar school gaat en zich daar veilig voelt.
   1. Er zal gesproken worden met de leerlingen afzonderlijk en vervolgens met de ander erbij. Wat is er gebeurd, volgens beide kinderen – verhaal laten doen –
   2. Er zal besproken worden welk gevoel dit aan beiden gaf.
   3. Er zal besproken worden welke behoefte er is voor beide (de direct betrokken kinderen).
   4. Er zullen oplossingen en afspraken gemaakt worden om het pesten te stoppen, die voor beiden zinvol en aanvaardbaar zijn en kijken wie eventueel hulp nodig heeft.
   5. Er zal worden afgesproken wat er (eventueel) gedeeld kan worden met de klas en welke hulp er aan de klas gevraagd wordt.
   6. Er zal een evaluatiemoment afgesproken worden.

Een enkele keer is mediation, door bijvoorbeeld angst of wrok (nog) niet mogelijk. Dan vinden de stappen apart plaats tussen de betrokken kinderen, de groepsleerkracht(en) en/of anti-pestcoördinatoren.

Preventie

De aanpak van onze school is in eerste instantie gericht op het voorkomen van respectloos gedrag op school. Er zijn omgangsregels opgesteld die zijn vastgelegd in de schoolgids en het zorgplan.

Met behulp van de methode Kanjertraining doet onze school aan preventie. Alle leerkrachten zijn hiervoor gecertificeerd of halen zo spoedig mogelijk hiervoor hun certificaat. Eenmaal behaald zijn er frequent herhalingstrainingen. Ook de medewerkers van de tussenschoolse opvang (TSO) en naschoolse opvang (NSO) hebben de scholing omtrent Kanjerlessen gevolgd.

Binnen de Kanjertraining leren de kinderen respect te hebben voor elkaar en elkaar complimenten te geven. Het vertrouwen tussen de leerlingen onderling en de leerkrachten willen wij bevorderen door het houden van kringgesprekken, samenwerken en het bevorderen van de zelfstandigheid.

De kernpunten in deze aanpak zijn:

1. De Kanjerafspraken.

2. Denk goed over jezelf en de ander.

3. Pieker niet in je uppie, maar deel je zorgen met de ander, bij voorkeur met je ouders.

4. Denk oplossingsgericht.

5. Geef op een nette manier je mening en doe je voordeel met kritiek die je krijgt.

6. Hulp in de vorm van een maatje/buddy/tutor (bemiddeling).

Een ander onderdeel van de Kanjertraining is het afnemen van Kanjervragenlijsten. Het doel van de Kanjervragenlijst is het in kaart brengen en volgen van gedrag, de zelfwaardering en de intentie van leerlingen van groep 3 tot en met groep 8 in de schoolse situatie. Deze methode is gekoppeld aan het leerlingvolgsysteem (zie Schoolgids). Op onze school wordt de Kanjertraining gecoördineerd door de Kanjercoördinator. Voor meer informatie over de Kanjertraining verwijzen wij u naar www.kanjertraining.nl. Claire Bartels coördineert alles omtrent de Kanjertraining.

Preventie digitaal pesten

Gebruik van mobiele telefoon op school staat ook beschreven in het Reglement ‘Sociale Media’ van Florente:

• Het is niet toegestaan onder schooltijd en in de pauzes gebruik te maken van de mobiele
  telefoon, behalve na toestemming van de leerkracht.
• Het maken van foto’s met een mobiele telefoon is verboden
• Bij de aanvang van de lessen bergen de leerlingen hun mobiele telefoon op in hun kastje of in hun tas.
• Er zijn lessen Mediawijsheid die bekeken en besproken worden in de groepen 5 tot en met 8.

Via ouderavonden en/of artikelen in de school nieuwsbrief zullen ouders informeren over de omgang van kinderen met het internet.

Communicatie

Een goede samenwerking en communicatie tussen school en gezin is erg belangrijk. Hieronder staat beschreven wat u van ons als school kan verwachten en wat wij van u en uw kinderen verwachten.

Wat u mag verwachten van de leerkrachten op onze school?

U mag verwachten dat de leerkrachten respectvol met elkaar omgaan en dat zij respectvol omgaan met uw kind en u als ouder. Zij zijn zich bewust van het gezegde: “Een goed voorbeeld doet goed volgen.”

Het voorbeeldgedrag van de leerkracht nodigt kinderen uit om over te stappen naar de wereld van wederzijds respect. Doet zich een probleem voor op school, dan mag u van de leerkrachten verwachten dat zij daarmee oplossingsgericht aan de slag gaan. De leerkrachten hebben u nodig om tot een goede oplossing te komen, die goed is voor uw kind, maar ook voor de andere kinderen, hun ouders, de leerkracht, de school en de buurt.

Wat wordt van u als ouder verwacht?

Voor het oplossen van conflicten en pesten hebben ouders, kinderen en school elkaar nodig. Van de ouders wordt verwacht dat zij zich aan de volgende vuistregels houden:

• U spreekt in het bijzijn van uw kind niet negatief over andermans opvoeding en andermans kind. Dat doet de school ook niet over u en uw kind.
• U spreekt met respect over de leerkracht, dit doet de leerkracht ook over u.
• Als u zich zorgen maakt om het welzijn van uw kind, of het welzijn van andermans kind, dan overlegt u dit met een van de volgende personen. De leerkracht, anti-pestcoördinator, vertrouwenspersoon, intern begeleider of directeur. Uitgangspunt daarbij is, dat u in gesprek gaat met het doel een oplossing te zoeken die goed is voor u en uw kind, maar ook goed is voor de andere kinderen. De school is hierin uw medestander.

Wat wordt er van de kinderen verwacht?

Wij verwachten van de kinderen dat zij eerst het conflict zelf proberen op te lossen. Als kinderen vervelend doen blijf dan rustig en laat je niet op de kast jagen. Vraag indien nodig hulp aan de leerkracht.
Samengevat: Bij problemen van ruzie, pesten of agressie zullen de leerkrachten, directie en ouders hun verantwoordelijkheid nemen en overleg voeren met elkaar, met het doel een goede oplossing te vinden die ook in de toekomst houdbaar is. Voorbeeldgedrag van leerkrachten en ouders is daarbij van groot belang!

Redenen om pesten aan te pakken

Redenen:

• het kan traumatisch voor het gepeste kind en sommige omstanders zijn
• de sfeer in de klas wordt slechter
• de schoolresultaten worden minder
• de kinderen leren verkeerd sociaal gedrag aan
• elk kind moet zich veilig kunnen voelen

Vormen van pesten zijn o.a.:

• buitengesloten worden
• negeren
• roddelen
• belachelijk maken
• uitlachen en schelden
• spullen afpakken of kapot maken
• achtervolgen en bedreigen
• slaan, schoppen, duwen en porren

Vormen van digitaal pesten zijn o.a.:

• vervelende berichten sturen via de sociale media.
• schelden, roddelen en bedreigen via computer of mobieltje
• foto’s en filmpjes maken en delen, zonder toestemming.
• privé-gegevens op een site plaatsen
• wachtwoorden misbruiken
• haat profielen aanmaken

Signalen van een gepest kind

Signalen:

• zij lijken vaak geen vrienden te hebben
• ze worden vaak als laatste gekozen
• ze hebben geen zin om naar school te gaan
• ze proberen vaak dichtbij de leerkracht te blijven
• ze vertonen gedrag dat op klikken kan lijken
• ze zijn angstig en onzeker
• zij zien er bang, neerslachtig en huilerig uit
• ze schoolresultaten verminderen
• ze vertonen volgzaam gedrag (worden daar vervolgens mee gepest)
• proberen af te kopen met geld of snoep
• ze vertonen bangig gedrag of agressief gedrag

Andere signalen voor de leerkracht kunnen zijn:

• piepen en zuchten van klasgenoten
• bij de pleinwacht blijven staan
• verhullend computergedrag

Het is belangrijk om als ouder/leerkracht signalen te onderkennen die door het gepeste kind worden afgegeven, omdat kinderen niet altijd vertellen dat ze worden gepest.

Redenen hiervoor kunnen zijn:

• teleurstelling en schaamte om ouders hierover te vertellen
• angst dat de problemen groter worden als er over gesproken wordt: “Klikspaan!”
• niet mogen vertellen van de pester (bedreiging)

De werkwijze die wij hanteren wanneer er pestsignalen zijn

Pestsignalen kunnen tot ons komen, doordat iemand meldt dat hij/zij/of iemand anders gepest wordt.  Welke stappen worden er dan ondernomen:

.

Stap 1: ​Uitzoeken of we met ruzie te maken hebben of daadwerkelijk met pesten. Bij ruzie gaat het vaak om verschillende belangen en/of iets oneerlijk is. Bij pesten is de intentie bij de pester aanwezig om de gepeste fysiek en/of mentaal te beschadigen en duurt langer voort.

Als het om ruzie gaat

Bij ruzie mediation inzetten. Als een vervolg mediation nodig is ook met de ouders te praten over de ruzie en over de aanpak om tot het stoppen en oplossen van de ruzie te komen.

Als het om pesten gaat

​Bij pesten wordt naast de groepsleerkracht ook de anti-pestcoördinator betrokken. Er zal dan mediation plaatsvinden tussen pester en gepeste. Als het probleem hiermee volgens de gepeste (let ook op lichaamstaal) is opgelost, zijn we klaar, en lichten we alle betrokkenen in.

Stap 2: ​Signaleringssysteem pesten activeren en het vervolg.

●  In de groep een pesttest afnemen en soms ook een sociogram.

● Aan kinderen vragen pesten aan te geven bij de groepsleerkracht /  anti-pestcoördinator /
vertrouwenspersoon.

● Overblijfkrachten en pleinwachten pesten laten melden bij de groepsleerkracht.

Als pesten is gesignaleerd worden de volgende stappen (acties) ondernomen:

● Melding aan ouders van gepeste en pester/meelopers dat er een pestsituatie is.

● Mediationgesprekken voeren en afspraken maken, die genoteerd worden.

● Alle bovengenoemde ouders informeren over de afloop en de afspraken met betrekking tot het

mediationgesprek.

● Les of lessen in de klas met als doel de sociale veiligheid sterk te verbeteren.

● De eerste weken zo veel mogelijk dagelijks nagaan of het pesten stopt en wat er al beter gaat.

De gemaakte afspraken zullen worden geëvalueerd. Als het pesten ongeveer vier weken gestopt is, dan wordt er regelmatig gecontroleerd of pesten nog steeds is gestopt (monitoren). Soms kan een gesprek (mediation stappen) tussen de kinderen nog zinvol zijn. We monitoren minimaal een
half jaar gedurende gemiddeld één keer per week om na te gaan of  de situatie sociaal veilig blijft. Het monitoren is ook bedoeld als nazorg voor het gepeste kind en indien nodig ook voor andere betrokken kinderen.

Als stap 2 niet leidt tot het stoppen van pesten, volgt stap 3.

Stap 3

● Ouders en kind duidelijk maken, dat pesten nu gaat leiden tot time-out en als dat ook niet zal werken,

dat de school dan tot schorsing zal overgaan. Dit gesprek wordt gevoerd door de directeur en

groepsleerkracht en eventueel intern begeleider en/of anti-pestcoördinator.

● Therapie aankaarten.

● Wekelijks of vaker een evaluatiegesprek over hoe zich de pestsituatie ontwikkelt en het pesten stopt.

Als stap 3 niet leidt tot het stoppen van pesten, volgt stap 4.

Stap 4

Tijdelijke overplaatsing / time-out van de pester naar een andere klas om de sociale veiligheid van de andere kinderen in de klas zo veel mogelijk te waarborgen.

Als stap 4 niet leidt tot het stoppen van pesten, volgt stap 5.

Stap 5

● Hierbij volgt de school het protocol ‘Toelating schorsing en verwijdering’.

● De reden van schorsing bespreken met de groep. Opletten dat de groep niet de gepeste de schuld

gaat geven!

● Als de pester weer in de klas komt, eventueel niet in dezelfde pauze laten meespelen en indien nodig

(bescherming gepeste) moet de leerling zich voor schooltijd eerder melden en mag hij / zij later pas

weg. Het is niet erg om dit voor de pester zo gezellig mogelijk te maken, want dat voorkomt teveel

wrokgevoelens en kan de band met de leerkracht verstevigen. Als de pester aangeeft dat dit niet

meer nodig is, kan hem / haar dit vertrouwen geschonken worden.

Als stap 5 niet leidt tot het stoppen van pesten, volgt stap 6.

Stap 6

● Verwijdering van school moet volgens de juiste juridische procedures.

● Eventueel nog exit gesprek leerling en ouders.

Bij schorsing en / of verwijdering nauwkeurig de juridische regels en het protocol (zie link hierboven) volgen!

Extra informatie

Indien het gepeste kind niet durft op te komen voor zichzelf of assertief-onvriendelijk opkomt voor zichzelf, en/of als het kind te weinig zelfvertrouwen (meer heeft), groepscodes niet doorziet, dan kan bij de ouder een buitenschoolse SEO-training (sociaal- emotionele ontwikkeling) of een buitenschoolse therapie worden aangekaart, om het kind te leren vriendelijk-assertief voor zichzelf op te komen, groepscodes te leren ontcijferen en toe te passen en zelfvertrouwen te herwinnen.

Digitaal pesten

Het digitaal pesten gebeurt meestal in buitenschoolse situaties, maar dit gaat vaak samen met pesten in de “echte wereld”. Zoals al eerder vermeld, mogen de kinderen op school niet op social media (Facebook, Instagram, enz.). Wanneer er door kinderen of ouders wordt gemeld dat er sprake is van digitaal pesten, worden de ouders van de pesters hiervan altijd op de hoogte gesteld. Verder worden de stappen gevolgd zoals deze zijn opgenomen in het protocol.

De school volgt hierbij ook het Reglement Sociale Media van Florente.

School maakt gebruik van een aantal tips tegen digitaal pesten:

● Vertel aan je ouders dat cyberpesten plaatsvindt. Het is nooit jouw schuld dat een ander iets vervelends naar jou toe stuurt op internet. Niemand heeft het recht om jou te pesten!

● Voor de ouders: sommige kinderen vertellen niet dat ze gepest worden via internet, omdat ze bang zijn dat ze niet meer mogen internetten. Maak duidelijk, dat uw kind gewoon mag blijven internetten!

● Bewaar alles wat met pesten te maken heeft op je computer  /telefoon als bewijsmateriaal.

● Reageer niet op het cyberpesten. Ook niet gaan terugschelden.

● Blokkeer mensen die jou pesten op internet.

● Bij vervelende youtube filmpjes lees de tips op de politiesite

http://www.vraaghetdepolitie.nl/sf.mcgi?193. Als je aangifte wilt doen, doe dan
                 eerst aangifte, voordat je het filmpje door youtube laat verwijderen (i.v.m.
                 bewijsmateriaal). Zie ook meldknop.nl

● Meld (internet)pesten van medeleerlingen op school. Overleg met je ouders en

school over de te nemen stappen. Spreek af wie wat gaat doen en zet dit zwart op

wit.

Werken indien nodig samen met

U kunt op onze website in ons schoolondersteuningsplan vinden met welke externe instanties de school samenwerkt, indien nodig.

Klachtenregeling

De klachtenregeling kunt u vinden op onze website.

Verslaggeving

Bij gesprekken met ouders wordt een verslag gemaakt, dat u als ouder mag inzien en eventueel aanvullen.

Monitoren en pesten

Pestmeldingen, acties, afspraken en resultaten worden vastgelegd door de leerkracht en doorgegeven aan de anti-pestcoördinator (Theo Klungers). Het monitoren van pesten gaat ook via het KANVAS-systeem van de Kanjertraining.

Afwijken van het respectprotocol

School kan afwijken van het respectprotocol, indien dit noodzakelijk wordt geacht om de pestproblematiek beter aan te pakken. De direct betrokkenen worden hiervan op de hoogte gesteld. We streven er uiteraard naar om wijzigingen in onderling overleg te doen.