Databank voor anti-pestcoördinator l veiligheidscoördinator

Welkom bij de kennisbank / databank voor anti-pestcoördinatoren en veiligheidscoördinatoren.

Hier vindt u actuele informatie over wetgeving, sociale veiligheid, pesten, cyberpesten, AI, praktijkcasussen, stappenplannen, protocollen en hulpmiddelen voor de dagelijkse praktijk.

Heeft u een vraag of een complexe casus? Stuur deze gerust in via het contactformulier. Haal uit uw casus wel de privacy gevoelige gegevens. Regelmatig werk ik praktijkvragen uit tot artikelen zodat ook andere professionals ervan kunnen leren. De rubriek casussen gaat na de zomervakantie van start.

ik ben meer dan tien jaar anti-pestcoördinator geweest. Vanaf 1996 regelmatig scholen begeleid m.b.t. pesten. Vanaf 2013 tot heden ben ik bij SBO hoofddocent voor de landelijke opleiding tot anti-pestcoördinator.

Wetgeving m.b.t. pesten en sociale veiligheid

– wettelijke bepaling sociale veiligheid van leerlingen op school (onderwijsinspectie)

– monitoring sociale veiligheid

– zorgplicht sociale veiligheid

Wetsvoorstellen m.b.t. pesten en sociale veiligheid

Er ligt een nieuw wetsvoorstel klaar, waarvan het de bedoeling is dat deze per 1 augustus 2027 in werking treedt. Uiteraard moet dit wetsvoorstel nog wel worden aangenomen. Hier vindt u dit wetsvoorstel vrij en veiligheid.

Handige tools voor de anti-pestcoördinator

– Wilt u snel weten of er in een klas gepest wordt? Neem dan een pesttest af. Posicom heeft een gratis pesttest.

Faq l veel gestelde vragen

Moet iedere school een anti-pestcoördinator hebben?

Ja. Sinds de invoering van de Wet sociale veiligheid zijn scholen in het primair, voortgezet en speciaal onderwijs verplicht een medewerker aan te wijzen die het beleid rondom pesten coördineert en als aanspreekpunt fungeert voor leerlingen en ouders. Deze persoon wordt doorgaans anti-pestcoördinator genoemd.

De wet schrijft niet voor hoeveel tijd hiervoor beschikbaar moet zijn of welke opleiding iemand moet hebben gevolgd. Wel moet de school kunnen aantonen dat de coördinator zijn of haar taken adequaat kan uitvoeren.

Wat is het verschil tussen een vertrouwenspersoon en een anti-pestcoördinator (APC’er)?

Een anti-pestcoördinator richt zich vooral op het voorkomen en aanpakken van pesten en bewaakt het sociale veiligheidsbeleid binnen de school.

Een vertrouwenspersoon biedt opvang, begeleiding en ondersteuning aan leerlingen, ouders of medewerkers die te maken hebben met ongewenst gedrag, zoals pesten, discriminatie, seksuele intimidatie of agressie.

Kort gezegd:

Anti-pestcoördinator

• Coördineert beleid.
• Adviseert collega’s.
• Analyseert pestsituaties.
• Werkt preventief aan sociale veiligheid.

Vertrouwenspersoon

• Luistert en ondersteunt.
• Biedt een veilige plek voor gesprekken.
• Informeert over mogelijkheden en procedures.
• Kan begeleiden bij klachten.

Op sommige scholen vervult één persoon beide rollen. Vanuit professioneel oogpunt verdient het vaak de voorkeur deze functies te scheiden.

Wat zijn de verschillen en overeenkomsten tussen de anti-pestcoördinator en veiligheidsfunctionaris?

Wanneer informeer je ouders?

Ouders worden geïnformeerd zodra sprake is van een situatie die gevolgen heeft voor het welzijn, de veiligheid of de ontwikkeling van hun kind.

Bij pesten geldt meestal:

• Informeer ouders vroegtijdig.
• Wacht niet totdat het probleem ernstig is geworden.
• Wees transparant over de signalen, de aanpak en de vervolgstappen.

Informeer zowel de ouders van het gepeste kind als de ouders van de leerling die pest wanneer dit noodzakelijk is voor de aanpak.

Maak altijd onderscheid tussen informatie over het eigen kind en privacygevoelige informatie over andere leerlingen.

Wanneer schakel je de leerplichtambtenaar in?

De leerplichtambtenaar wordt betrokken wanneer pesten of sociale onveiligheid leidt tot schoolverzuim of dreigend schooluitval.

Denk bijvoorbeeld aan situaties waarin:

• een leerling vanwege pesten thuisblijft;
• ouders hun kind niet meer naar school willen laten gaan;
• er regelmatig ongeoorloofd verzuim ontstaat;
• de school en ouders er samen niet uitkomen.

De leerplichtambtenaar kan meedenken over oplossingen en helpen voorkomen dat een leerling langdurig uit beeld raakt.

Wanneer meld je iets bij Veilig Thuis?

Een melding bij Veilig Thuis komt in beeld wanneer er vermoedens zijn van huiselijk geweld, kindermishandeling of ernstige bedreiging van de ontwikkeling van een kind.

Volg hierbij altijd de Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling.

Een melding kan aan de orde zijn wanneer:

• een leerling ernstig wordt mishandeld of verwaarloosd;
• sprake is van structureel emotioneel geweld;
• ouders niet in staat blijken hun kind voldoende te beschermen;
• de veiligheid van een kind direct gevaar loopt.

Niet iedere pestsituatie leidt tot een melding bij Veilig Thuis. Wel kan langdurig ernstig pestleed leiden tot signalen die aanleiding geven tot nader onderzoek of overleg.

Bij twijfel is anoniem advies vragen aan Veilig Thuis vaak een verstandige eerste stap.

Wat doe je als pesten buiten school plaatsvindt?

Dat hangt af van de gevolgen voor de schoolsituatie.

Wanneer pesten buiten school invloed heeft op het welzijn van leerlingen op school, de groepsdynamiek verstoort of leidt tot sociale onveiligheid binnen de school, heeft de school een verantwoordelijkheid om in actie te komen.

Voorbeelden:

• cyberpesten via WhatsApp, Snapchat of TikTok;
• beledigende groepsapps;
• online verspreiding van foto’s of video’s;
• pesten tijdens sportclubs of in de buurt dat doorwerkt in de klas.

Mogelijke acties zijn:

• gesprekken voeren met betrokken leerlingen;
• ouders informeren;
• afspraken maken over gedrag;
• begeleiding bieden aan slachtoffer en dader;
• indien nodig externe hulp inschakelen.

De vraag is niet zozeer waar het pesten plaatsvindt, maar of het gevolgen heeft voor de veiligheid en het functioneren van leerlingen op school.

Is cyberpesten onder schooltijd nodig om te mogen ingrijpen?

Nee. Ook wanneer cyberpesten volledig buiten schooltijd plaatsvindt, mag en moet een school handelen als de gevolgen merkbaar zijn binnen de schoolomgeving. Sociale veiligheid houdt immers niet op bij de schoolpoort. Juist bij online pesten lopen de werelden van school, thuis en sociale media vaak volledig door elkaar.

Casussen

Na de zomervakantie plaats ik hier casussen.

Boeken voor de anti-pestcoördinator

– Alles over pesten door Mieke van Stigt

– pesten op school door meerdere auteurs

– Het zakboek voor anti-pestcoördinatoren door Anke Visser

Blogs

Op degze pagina staan blogs die door mij zijn geschreven.